Ибн Рушдтың қос ақиқат ілімі.

Ибн Рушд Мұхаммед (1126-1198 жж) Кордово халифатытұсында Испанияда өмір сүрген ортағасырлық араб ғалымы, философы. Негізгі шығармалары: «Жоққа шығаруды жоққа шығару», «Діңмен ф.лық салыстырмалы байланысын талқылаудан шығатын қорытынды». Ислам дінінен қол үзбей ақ материя мен уақыттың мәңгілігін және оларды ешкімнің жаратпағандығын дәлелдеп, адам жанының өшпейтіндігі мен о дүниедегі өмір нег.қалаушы. «Қос ақиқат» идеясының нег.мәні ф.лық және діни ақиқат әртүрлі, діндегі ақиқат пен саналатын кейбір құбылыстар ф.да жалған болып есептелуі мүмкін. Сол сияқты ф.ғы ақиқат дінде де теріске шығарылуы мүмкін. «Қос ақиқат» теориясының нег.мақсаты ф.ны діннің шармауынан босатып, өз алдына жеке ілім ретінде қалыптастыру. Ибн Рушдтың Аристотель шығармаларына жазған түсініктемесі Еуропа ф.рын антикалық ф.мен таныстыруда үлкен рөль атқарды. Ибн рушд ақыл парасаттың нанымнан артықшылығын негіздеді, діни ілімді уағыздаушылардың ф.лық мәселелермен айналысуының заңсыздығын атап айтты. Сонымен бірге ол ф.ды өздерінің ілімін көпшілік алдында жарияламауға шақырды, өйткені мұның өзі адамдардың діни сенім нанымнан айыруы, демек адамгершілік қағидаларынан да айыруы мүмкін. Ибн Рушдтың ілімі ортағасырлық Батыс Еуропалық ф.да еркін ойдың дамуына зор ықпал етті. "Қос ақиқат" принципінің баяндалуы небәрі ақыл-парасатқа (философияға) діндар қоғамда тірі қалуы үшін мүмкіндік беретін "казуистикалық айла" ретінде шектен тыс оңайлату болса керек. "Қос ақиқат" теориясы ортағасырлық мәдениеті әлемін екі дербес алаңға – рационалды пайымдау (философия мен ғылым) алаңы мен діни сырлар алаңына – дифференциялаудың көрінісі болып табылды."Қос ақиқат" теориясы гносеологиялық принцип ретінде кез келген ақиқаттыңкеңмәтінділігін көрсетті. Оның үстіне ақиқатты пайымдаудың кеңмәтіні ретінде бұлжағдайда конвенциалистердің жаңа буржуазиялық философияда жариялағанындай, қандай да бір ғылыми теория емес, тұтас алғандағы мәдениет әлемі сипатталады.(Негізінде, орта ғасырда өмір сүрген адам үшін бұл әлем дуалистік болды, бірақ бұғанқарамастан, "ақиқат кеңмәтінді" ол үшін бөлек ғылым емес, тіпті бөлек теория да емес).Осылайша, "қос ақиқат" принципі символикалық ақыл-ойдың ұстыны болып табылады,өйткені дәл осы символ пайымдау кеңмәтінін, символ мен заттың арақатынасы кеңмәтінінбілдіреді. Екінші жағынан, "екі жақты ақиқат" принципі ортағасырлық символизмніңерекшелігін рационалистік символизм ретінде сипаттайды.
← Предыдущая
Страница 1
Следующая →

У нас самая большая информационная база в рунете, поэтому Вы всегда можете найти походите запросы

Искать ещё по теме...

Эта тема принадлежит разделу:

Философия (философияның)

К данному материалу относятся разделы:

Л.Фейербахтың антропологиялық материализмі

Ежелгі Қытай философиясының ерекшеліктері, бағыттары

Материализм және идеализм, оның түрлері

И.Кант іліміндегі таным мәселелері

Антикалық философияның ерекшеліктері, бағыттары.

Субстанция туралы түсінік, оның түрлері.

Онтология, болмыс формалары.

Дүниетанымның тарихи түрлері, ерекшеліктері.

Диалектика және метафизика.

ХІІІ ғ француз материалистерінің көзқарастары.

Жаңа заман философиясының басты ерекшеліктері.

Орыс философиясының ұстанымдары.

“Менің білетінім, ештеңе білмейтінім” афоризмінің мағынасы.

Н.Маккиавеллидің мемлекет туралы философиялық көзқарастары.

Антикалық философияның классикалық кезеңі.

Креационизм, теоцентризм, догматизм ұғымдарының мағынасын анықтау

Ежелгі Қытай философиясының ерекшеліктері, бағыттары.

Әл-Фарабидің саяси-әлеуметтік көзқарастары

Космоцентризм, перипатетизм, номинализм ұғымдарының анықтамасы.

Гегельдің абсолюттік идеализмі.

Ортағасыр христиан философиясының ерекшеліктері, бағыттары.

“Бір өзенге екі рет түсуге болмайды” афоризмінің анықтамасы.

Марксизм философиясы.

Ортағасыр араб-мұсылман философиясының ерекшеліктері, бағыттары.

Гуманизм, антропоцентризм, гелиоцентризм, пантеизм ұғымдарының анықтамасы.

Жаңа заман философиясының бағыттары.

Ибн-Рушд философиясындағы “қос ақиқат” ілімі.

Номинализм, реализм, схоластика, патристика ұғымдарының анықтамасы.

Қазақ дүниетанымының ерекшеліктері.

Ренессанс философиясының бағыттары.

Материя, оның өмір сүру формалары мен тәсілдері.

Ортағасыр араб-мұсылман философиясы.

ХІХ ғ иррационализм философиясы: А.Шопенгауэр, С.Кьеркегор.

Рационализм, эмпиризм, сенсуализм ұғымдарының анықтамасы.

Философияның негізгі мәселесі.

Қазақ ағартушыларының саяси-әлеуметтік көзқарастары.

Дж.Локктың “таза тақта” концепциясы.

Платон және Аристотель философиясы.

Ибн Рушдтың “қос ақиқат” ілімі.

Эпистемология ілімінің әдістері, таным формалары.

Қытай философиясының мектептері: конфуций, даосизм, легизм.

Утопиялық философия: Т.Мор, Т.Кампанелла.

Абайдың “қара сөздерінің” философиялық мәні.

Ахмет Йассауидің суфизм іліміндегі сенім мен білім мәселесі.

Үнді философиясындағы астика және настика.

Платонның “эйдос әлемі”-“үңгір туралы аңыз”.

Буддизм ілімі, 4 ақиқат, 8 шарты.

Фараби іліміндегі адам және әлем мәселесі.

“Адам-барлық заттың өлшемі” афоризмін талдау.

ХХ ғ Батыс философиясының бағыттары мен ілімдері.

Антикалық философияның эллинистік кезеңі.

Деизм, теизм, атеизм, политеизм, монотеизм.

Психоанализ философиясы: З.Фрейд, К.Юнг ілімдері.

Ибн Рушдтың қос ақиқат ілімі.

Диалектикалық және тарихи материализм.

Көне Шығыс философиясы: Үнді және Қытай философиясы.

Ақын-жыраулар философиясы.

Танымдағы ақиқат мәселесі.

Ортағасыр христиан философиясы: ерекшеліктері мен ұстанымдары.

Конфуций ілімінің тәрбиелік мәні.

Догматизм, релятивизм, абсолютизм ұғымдарының анықтамасы.

Ортағасыр мұсылман философиясындағы мутаккалимдер мен мутазалиттер.

Дүниетанымның тарихи түрлері, ерекшеліктері.

Экзистенциализм ұғымының негізгі қағидалары.

Диалектика заңдары,категориялары.

Неміс классикалық философиясының ерекшеліктері.

Философияның пәні, мәселесі, қызметтері.

Материяның басты атрибуттары: қозғалыс, өзіндік құрылым, бейнелену.

Қайта өрлеу дәуірі философиясының ерекшеліктері.

Философияның дүниетанымдық және әдістемелік қызметтері.

Похожие материалы:

Контрольная работа по дисциплине «Бухгалтерский учет и анализ» на тему «Расчеты по аккредитиву».

Аккредитив как средство осуществления безналичных платежей. Общий обзор работы аккредитивной системы. Формы аккредитива. Виды аккредитивов и способы их исполнения. Порядок работы с аккредитивами

Накопительная пенсия

У кого формируются пенсионные накопления. Какие документы представить. Виды выплат средств пенсионных накоплений. Сроки обращения и выплата

Поняття міжнародної міграції та державна міграційна політика

Види міграції. Залежність міграції від причин термінів та характеру переміщення. Формування міграційних потоків. Диференціація міграційних процесів. Характерні риси сучасної міграційної ситуації в Україні. Міжнародна трудова міграція

Экзогенные геологические процессы. Выветривание. Виды выветривания. Результаты выветривания.

Экзогенные геологические процессы-протекают в приповерхностных частях земной коры на границе ее с внешними геосферами Земли-атмосферой, гидросферой и биосферой.

Абразивный износ. Скорость абразивного износа.

Износ – это серьезная и дорогостоящая проблема во многих областях промышленности. Общие механизмы абразивного износа