Экономикалық бөлім

Территория рекламы
6. Экономикалық бөлім

6.1  Электронды сәулелік балқытып біріктіру көмегімен қатты буазды гироскопты дайындау технологиясының өңделуінен бастап, орындалуына дейін нәтижені бағалау

Дамыған мемлекеттерде вакуумды түйінді технологиялар аумағындағы зерттеулерге үлкен назар аударады. Бұл технологиялардың ерекшелігі шикізат бағасының төмендігі және соңғы өнімде технологияның жоғарғы бағасы болып табылады. Түйінді технологиялардың көмегімен шығарылатын 1 кг. тауарлы өнімнің нарықтық бағасы АҚШ-тың 10-30 мың долларды құрайды, ол дегеніміз машина жасауда және микроэлектротехникада 1000 есе жоғары екендігін көрсетеді. Түйінді жабдықтар нарығының әлеуметті көлемі мен технологиясының оның негізіндегі АҚШ-тың миллиардтаған долларларымен саналады.

Бұл нәтиже жаңа өнімдердің, яғни  машина мен механизмдердің бөлшектеріне жұмыс атқарушы, жоғары қатты жабумен тұндыру үшін автоматтандырылған вакуумдық ионды-плазмендік жабдықтар, әйнек пен фурнитура, машина мен механизмдер бөлшектеріне аномальды абразивті тұрақтандырумен градиентті, монолитті, жоғары температуралық жабу арқылы балқытып біріктіру мен қайрау үшін электронды-сәулелік жабдықтар, импульсті төмен энергетикалық электронды түйін материалдарында бет қабаттарын модификациялау үшін электронды –сәулелік орнатулар, электронды-сәулелік материал стерилизаторларының медициналық белгілемесі, болатты үздіксіз құю және домендік мыс тоңазытқыштарын балқып біріктіру, кесетін және қалыпты құралдар машиналарында кристаллизатор қабырғаларының жұмыс үстінің абразивті жоғары температуралық тозуынан қорғау бойынша өндірістік қызметтерін құру, нарыққа шығару есебінен қол жетеді.

Жоба аумағындағы өңдірілетін түйінді-плазмалық энергокешендер толығымен автоматтандырылған және технологиялық дизайнды өте жақсы әлемдік ұқсас кешендердің аналогам (Balzers компаниясы, Sun coating Inc. США, Leibold heraeus Gmbx, Metaplass Corp. Германия) сапасы бойынша орын бермейді және де олардың бағасы 2-2,5 есе төмен. Машина мен механизмдердің  модификация және орнықтыру құралдар технологиялары бірегейлі және  химиялық – термикалық өңдеу мен жабуды орындаудың дәстүрлі технологиялармен салыстырғанда, сондай-ақ экологиялық таза бола отырып, өнім жұмысында бірден жоғары бекімді құрамдары мен ресурстарын алуға мүмкіндік береді.

Машина мен механизмдердің бөлшектері жұмыстық жабудың маңызды емес тозу жағдайында (0,1-1,0 мм), кейінгі пайдалануына жарамайды. Берілген мәселенің технологиялық орындалуы тек қазіргі электронды-ионды-плазмалық техологиялардың негізінде мүмкін.  Металл өңдеуде, энергетикалық және ортақ машина құруда, электронды және электротехникалық өнеркәсіпте, медициналық техникада түйінді-плазмалық технологиялардың қолданылуы айтарлықтай материалды және энергетикалық ресурстарды, өнеркәсіптің экологиялық тазалықты, қатерлі химиялық-термикалық технологиялардың ауыстырылымын, машина мен технологиялық жабдықтардың 3-4 есе жұмыс ресурстарының жоғарлануын үнемдеуді қамтамасыздандыруы мүмкін. көмтеген жағдайларда жұмыс ресурстарының көбірек жоғарлануы мүмкін болады. Машиналар бөлшектерінің тозуы көптеген жағдайларда қаута балқытуға жатады және металлды дайындаудан бастап, жаңа деталдарды әзірлеу, үлкен энергетикалық және еңбек шығыстарын қажет ететін, химиялық-термикалық және термикалық өңдеуден өте отырып, толық циклдан өтеді. Тозған бөлшектерді қайта балқыту кезінде бірінші жолда Сr, Ni сияқты таптырмайтын және қымбат элементтердің  және металлдың 20% жаңады. Машинаны жөндеу кезінде бөлшек қорларының шығындары мысалмен айтқанда  жұмыстың 60% бағасын құрайды. Бөлшектерді қайта қалпына келтіру, олардың өзіндік құны жаңаға қарағанда 1,5-3,0 төмен, айтарлықтай машина жөндеу бағасын төмендетеді.

Әйнекте жабуды орындау үшін орнату өнеркәсіптерінің басшысы - BOC Group и Sun Coating Inc. Фирмасы болып табылады, олар ескі конвейерлі орнатуларға жабуды орындайды, бұл процесс экологиялық тұрғыда зиянды және түс гаммасы тар болып келеді. Ионды-эмиссиялық жабдықтары көмегімен мынадай жабу түрлері алынады: төмен-эмиссиялық, түссіз электр жүргізуішсі, кең түсті гаммалық күнді сәулесін шағындырушы, айналық.

Өте жақсы ионды-плазмалық жабдықтарға ұқсастардың бірі - Balzers (США), Metaplass Corp. (Германия) компаниясының өнімдері болып табылады. Құрылған ионды-плазмалық орнатулар технологиялық дизайн бойынша әлемдік ұқсас жабдықтарға орын бермейді.  Машина мен механизмдердің  модификация және орнықтыру құралдар технологиялары бірегейлі және  химиялық – термикалық өңдеу мен жабуды орындаудың дәстүрлі технологиялармен салыстырғанда, сондай-ақ экологиялық таза бола отырып, өнім жұмысында бірден жоғары бекімді құрамдары мен ресурстарын алуға мүмкіндік береді. Құрылатын жабулардың қаттылығы -30–60ГПа.

Қазіргі таңда электронды-сәулелік балқытып біріктіру орнатуларында термокатты зеңбіректер қолданылады, олар техникалық вакуум мен қоспалы элементтермен иістер шарттарында тұрақты жұмыс атқара алмайды. Бұл дегеніміз балқытып біріктірудің технологиялық процесінне шектеулерді қосады, қажетті вакуумды алу үшін ұлкен энергетикалық жіне уақытша шығындарды қажет етеді, вакуум мен түйін тұрақтандыру шарттарына қатаң талаптарды қажет етеді.

Плазмалық катодпен электронды зеңбіректер қоспалы жайғасу атмосферасында (W, Co, Ni, Cr, Mo және т.б.), (0,1 Па) төмен вакуум кезінде технологиялық балқытып біріктіруде электронды түйін тұрақтандыру  мәселесін шешуге мүмкіндік береді. Плазмалық катодпен электронды зеңбіректерді қолдану 1 жылдық өңделумен электронды-сәулелік сенімді жұмысты қамтамасыздандырады және камерада вакуум құру процессін тездету есебінен вакуумды жүйенінің энергетикалық қолдануын 10 есе қысқартады.

Материалдар мен өнімдердің жабудағы модификация тапсырмаларын орындау үшін импульсті лазерлерді және қуатты ионды түйіндер генераторларын қолданады. Лазерлік түйіндер аз қиманы, материалға енуде төмен тереңдігін, айтарлықтай энерго-сыйымдылық пен бағаны иеленген. ИСЭ СО РАН лицензиясы бойынша ITAC Ltd жапондық компания берілген орнатулардың тәжірибелі топтамасын электрэрозиялық құрылғыларды шығаратын Sodick Group Corp. корпорациясы үшін шығарады.  Түйінді импульсті балқыту көмегімен беттерді тазалау мен жылтырату дәстүрлі әдістермен салыстырғанда 50-100 есе өнімді. Импульсті лазерлермен салыстырғанда орнату түйіннің айтарлықтай үлкен диаметріне (10см), жоғары энергетикалық тиімділікке  (өңдеу терңдегі 1-10мкм), төмен бағаға ие. Қуатты ионды түйіндер генераторларымен салыстырғанда орнату радиациялық сәулелендірудің пайда болуынсыз 20 Дж/см2 дейін қуат тығыздығымен 100% түйіннің сінуін қамтамасыздандырады. Орнату тез арада материалдарды (қатты балқымаларды қосқанда) жылтыратуды (14 классынан жақсы) әрине электроэрозиялық немесе мехоөңдеуден кейін қамтамасыздандырады.

PVD жабу аймағында әлемдік басшылары - HAUZER TECHNO COATING (Голландия) және INFICON (BALZERS, LEYBOLD, PFIFFER и US INFICON компанияларының бірігуі) болып табылады. Мұндай компаниялар құрылғыларының бағасы $1,2-1,45 млн. (немістік орнату СС800 - $1,2 млн., жапондық UBMS-707  KOBE STEEL Co. компаниясы – $1,45 млн, голландық HTC-1000 – $1,2 млн.) құрайды, сонымен бірге коррозионды-тұрақты жабулар PVD жабуды орындаудан бұрын қабат асты әдісімен гальваникалық құру көмегімен қалыпталады. Бұл компаниялардың бүгінгі бөлігі EC мемлекеттерінде - 38 % (декоративті жабу үшін). TRYKOR Inc (АҚШ) компаниясының зерттеулеріне сәйкес гальвотехнологияларын ауыстырушылар нарығының айтарлықтай жоғарлауы үшін PVD құрылғыларының бағасын 2 есе төмендету қажет.  "Elan-Praktik" компаниясының қорғаулы-декоративті PVD жабуды орындау үшін құрылғы бағасы - $0,6 млн., ұсынылған  PVD орнату жобасы бағысынан - 3,5 млн. руб. бірнеше жоғары.

 

Вакуумды құрылғылар мен технологиялар нарығы

Вакуумды құрылғылар мен қайта қалпына келтіру, төзімділік және беріктілігі мықты жабындылар технологиясының нарыгы жылдам дамуда (жылына 10-15% ). Өндірістің дамуына байланысты осы құрылғылар мен технологияға Ресейде 2000 жылдан бастап сұранысқа ие. Ең бастысы бұл тауарға төлеуге қабілетті салалар, яғни әуеқозғалтқышын жинақтау, көлік, мұнай және газ өндірісі, атом өндірісі, металлургия, фармацевтика, полиграфияда қолданысқа ие.Әлем нарығында бұл құрылғылар, олардың жүзеге асуы, технологияны өңдеу, әртүрлі салалардағы өндірістің жабдықтары шетел сарапшыларымен   13-15 млрд. АҚШ  долларымен бағаланады.

International Manufacturing Technology (Канада) журналының мәліметтеріне сүйенсек әлем нарығының төзімділігі мықты жабындылармен қызмет көрсету  сыйымдылығы- $1.2 млрд. АҚШ, жылдық өсуде- 10-15%, дүние жүзі нарығында бұндай құрылғылар жасау сыйымдылығы - $3.9 млрд. АҚШ, жылына 11% өсуде.PVD қорғаныстық-декоративті жабынды жасау тауарына келсек, Ресейде бұл қорғаныстық-декоративті жабындыларды тұтыну  көлемі жылына 10 миллион долларды, ал әлем нарығында  - 100-200 миллион долларды құрайды. Төзімділігі мықты жабындылар облысында ресей нарығының көлемі  жылына  30-50 млн. долларға бағаланса, сол уақытта әлем нарығының көлемі жылына $2-3 млрд. бағалайды.

Электрондыно-сәулелік технологиясы металлургия өндірісінде құйма машинасы қабырғасының кристаллизаторына қажетті төзуге қабілетті жабындыларды еріту және дәнекерлеу үшін қажет. Бұл кристаллизатор қызметінің нарықтағы баға көлемі жылына шамамен 875 млн. евроны  құрайды (кристаллизатордың жылдық есебі  87500-1 данасына, комплекте -50 дана).

7. Қауіпсіздік 7.1 Жалпы қауіпсіздік талаптары

1. Берілген технологиялық үрдісі жұмысын орындау үшін жасы 18 –ден кіші емес, медициналық тексеруден өткен тұлғалар жіберіледі

2. Технологиялық үрдісті орындау кезінде келесі қауіпті және өндіріске зиян факторлар орын алуы мүмкін:

Жұмыс орнында көтеріңкі шу;

Жоғары деңдейдегі электр қысымы, ток тарту адам денесінен өтуі мүмкін;

Зиян заттармен жұмыс орны ауасының ластануы.

3. Барлық токпен келетін бөліктер сенімді түрде жабдықталуы қажет. Элекр құралдары ГОСТ 12.1.030-81 талабына сәйкес жерасты болуы қажет.

4. Пайдаланылған сүрт материалдарын бақыр жәшікке жинап, жұмыс соңында тазалау қажет.

5. Сұйық азотпен байланысты жұмысты орындау кезінде жұмысшылар   ГОСТ 9293 – 74 талабына сәйкес қауіпсіздік шараларын қолдану қажет.

6. Жұмыс орны жарықтылығы СНиП 11 - 4 – 79 талабына сәйкес болуы керек .

7. Электронды –сәулелік еріту кезінде(жылу құбырларын, экранды, технологиялық жақтарды)  ішкі камераны жанармаймен дымқылданған сүлгімен сүртіп, 10-15 минут кептіру қажет.

8. Вакуум резинасымен тығыздалған камера есіктерін күнделікті жұмыс басында және аяғында спиртпен дымқылданған сүлгімен сүрту керек.

9. Дәнекерлеушінің  жұмыс орнында мына заттар болуы міндетті:

  1.  Гипроскоп сызбалары;
  2.  технология;
  3.  УЭЛС - 902 М бекіту паспорты мен технологиясы нұсқаулығы.

10. Құрастыру бөліктерін дәнекерлеу кезінде ерітетін құрылымы барлық  ұзындығымен сәйкес болуын қадағалау қажет.  

11. Құрастыру бөліктерін дәнекерлеу  кезінде барлық жақтары жылу шығаратын бетке жабысып тұру қажет.

12. дәнекерлеу жақтарының арасы 0.05 мм кем болмауы керек.

Дәнекерлеуді қажет етпейтін құрылғының беті шаң болудан сақтану үшін технологиялық экранмен, яғни фольгамен жабылуы керек.

13. Дәнекерлеуді тігістің ұзындық  тігісінің 10% жүргізеді..

14. Дәнекерлеу бөлігінің беті таза, тат баспаған болу қажет.          

15. Дәнекерлеу жақтры қисық, сынбаған болу керек.

7.2 Өндірістің қауіпті және зияндылықтарының сараптамасы. Оларды азайту шаралары. 7.2.1 Метеожағдайлар

Өндірісте метеожағдай немесе микроклимат ГОСТ 12 – 1. 005 – 83

келесі шарттармен анықталады:

  •  Ауа температурасымен t (C0),
  •   ылғалдылық  (%),
  •  Жұмыс орнындағы ауаның қозғалыс жылдамдығы V (м/с). Цехтағы орындалатын жұмыстар 2б  орташаауырлығына жатады, яғни жұмыс энергиясының жұмсалуы 628 кДж/с аспау керек.

Метеожағдайдың  суық, жылы және ауыспалы кезеңдегі жылдық нормалары:

  •  Суық және ауыспалы кезеңдегі ауа температурасы 100С төмен, өндіріс орнында ауа температурасы 17…190С, ауа ылғалдылығы 30…60%, ауа қозғалысының жылдамдығы 0,3 м/с аспау керек;
  •  Жылдың жылы кезеңінде ауа температурасы 100С және одан жоғары, өндіріс орнында ауа температурасы 20…220С, ауа ылғалдылығы 75%, ауа қозғалысының жылдамдығы 0,7…1,5 м/с.

Жылдың суық кезеңінде цехта бұндай метеожағдайларда орталық булы жылулар, жылытқыш аспаптар: радиаторлар, қабырғалы құбырлар және тегіс құбырлардан жасалған регистр қолданылады. Өндіріс орнында осындай метеожағдайда ауаны тазартатын ауа тазартқыш болуы шарт. Задачей вентиляции является обеспечение чистоты воздуха и заданных метеоусловий в производственном помещении. Ауа тазартқыш жұмыстағы лас ауаны шығарып, таза ауаны кіргізу жұмысын атқарады. Жылы кезең кезінде цехтағы жылулық табиғи тазартылады және жылынады: аэрация, есік, терезенің ашық болуынан. Өндіріс орнында және одан сырт орындарды ауа аэрациясы  әртүрлі болады. Цехтың биіктігі 8,4 метрді құрайтын болса, аэрация кезінде үлкен көлемді ауамен алмасады, бірақ бұл жағдай жылы уақыт кезінде жеткіліксіз, сондықтан  бұл уақытта жалпы ауыспалы ауа тазартқышты қолданған жөн. Жалпы ауыспалы ауа тазартқыш бөлменің ауа көлемін тұрақты жағдайда ұстауға көмектеседі. Жалпы ауыспалы ауа тазартқыш жүйесі – ауаны шығару. Өндіріске қажетті ауа тазартқыш бөлмедегі жұмыс жасайтын жұмысшылар санымен анықталады. Қажетті ауа шығыны:

L = N  N, (6. 1)

Мұнда L – өндіріс бөлмесіне қажетті ауа шығыны м3/сағ;

N – жұмысшылар саны, N = 17 адам.;

N’ – бір адам санына қажетті ауа, N = 123,5 м3/сағ.

L = 123,5  17 = 2100 м3/сағ

Тазартқышты таңдау, оның аэродинамикалық мінездемесіне сәйкес жасалады:

  •  Тазартқыштың қажеттілігі

Lв = ( 1,10…1,15 ) L = 2420 м3/сағ;

  •  Өсу қысымы 

Нв = 1,1 Нп = 1,1  805 = 886 Па.

аэродинамикалық мінездемесіне сай тазартқышты таңдау КПД тазартқышы ЦЧ – 70 № 32  = 0,8, ауысым саны n = 250 с-1. Берілген электроқозғалтқышқа сай КПД тазартқышын және ауысым санын қолданамыз. (3).

Қажетті электроқозғалтқыш қуатын есептеймізь:

, (6.2)

Мұнда LB – тазартқыш өндірісі, LB = 2420 м3 /сағ;

Hb – тазартқыштың өсу қысымы, Hb = 886 Па;

K – қуат қорының коэффициенті, К = 1,05 … 1,10;

b – КПД тазартқышы, b = 0,8;

n – КПД подшипников, n = 0,96 … 0,97;

p – КПД передачи (белдік намесе редуктрлі) p = 1

А сериясындағы электроқозғалтқышты таңдаймыз, қозғалтқыш типі 

А 02 – 31 – 2, қуаты 3кВт (3000 көлем/мин).

7.2.2 Жарықтық

Жасанды жарық жалпы жарықтылық жүйесімен орындалады. Биіктігі  4 метрден жоғары бөлмеге, біздің алып отырған бөлмеміздің биіктігі 6 метр болғандықтан жоғары қысымды  ДРЛ, ДРИ шамдарды қолданамыз. Бұл шамдарды және жалпы жарықты бір тегісті көлденең қолдану үшін жарық бетінің көлденең  коэффициентін пайдаланамыз. Жарық шамдарының ағымы:

,

, (6. 4)

мұнда l1 и l2 – қатардағы шамдар мен аралас шамдардың арақашықтығы.

Цехқа  ЭЛС түріндегі   ДРЛ шамын  (газды шам) РСП05 жауыннан қорғаныш – 1000 – 103, шам қуаты  1000 Вт, шам диаметрі 610 мм, биіктігі 677 мм қолданамыз.

 1 дана,

28 дана шам есебін пайдаланамыз.

, (6. 5)

Мұнда а бөлме ұзындығы;

b – бөлме ені;

h – шамды ілу биікктігі,

h = H – hc – hp, (6. 6)

мұнда H – цех бөлмесінің биіктігі, Н = 8,4 м;

hp – жұмыс еденінен есептелген биіктік, hp = 1,2 м;

hc –шам биіктігі, hc = 0,6777 м;

h = 8,4 – 0,677 – 1,2 = 65 м

мұнда i = 3 жарықты пайдалану коэффициенті  = 0,5

Лм

Алынған жарық ағымы  56000 шам көлеміне тең,  ДРЛ 1000 шамы– 1000 Вт шам қуатына сәйкес, кернеу қысымы  - 220 В, жарық – 57000 Лм. Шам диаметрінің өлшемі 181 мм, іліну ұзындығы 410 мм, жертөле үлгісі Е 40.

ЭЛС цехы үшін біріктірілген жарықты қолданамыз. Табиғи жарық цехтың бүйір жағынан түседі, яғни тысқы қабырғалардан.  Өндірістің басты мақсаты жұмыс орнына жақсы жағдай мен көрудің жағдайын жасау. Бұл талаптар тек келесі шартқа жауап беретін жарық жүйесімен жүзеге асады. Көру жұмысымен байланысты еңбек келесі жарық беру мінездемесімен сай келу қажет:

  •  Айыру нысаны  – жұмыс кезінде белгілі бір заттың бөлігін немесе ақауларын көру өлшемі. Өндірісте қолданатын нысанның ең кіші бөлігін аламыз 0,3…0,5 мм – бұл көру жұмысының ең жоғары мінездемесіне сәйкес;
  •  беті-бұл 0,02…0,95 өлшемімен аспайтын коэффициент шағылысымен мінезделетін түр мен фактураның реңі,   Цехтағы коэффициент шағылысының беті 0,2...0,4, сондықтан бұл беттің коэффициентіне ақшыл(сұр) түс келеді;
  •  нысанның рең контрасті – қарастырылған  нысанның және реңнің ашықтығының арақатынасымен сипатталады.

Цехтың біркелкі табиға жарығын жоғарлату үшін жалпы жарықтандыру қолданылады. Қабырғаның, төбенің және өндірістің құрылғылардың ақшыл бояуы көзге көрінетін  аймақпен сәйкестендіріледі. Жылтырлық - бұл көру жүйесінің бұзылуына әкелетің жарықтандырылған беттің жоғарлатылған ашық көрінісі.  Біркелкі жылтырлықты, жарықтың ашықтығын шырағданның қорғаныш бұрышын дұрыс  таңдау арқылы азайтып, шырағданды ілу биіктігін арттырамыз. Жылтырлық шағылысын  -жұмыс орнындағы жарықпен азайтамыз.  

Көру жұмысының жарықтылығын реңнің мінездемесымен, реңнің көлем контрастімен, нысан өлшемін орнықтырумен анықталады.Біздің жағдайда көру жұмысының (жоғары нақтылықпен)дәрежесі 3-ші дәрежесіне жатады (реңмен нысан контрасті –орташа, рең мінездемесі- ашық түсті).  Табиғи жарық есебін ҚТ және Е –Е -4 -79 «Құрылыс талаптары және ережелерімен» жүргіземіз:

  •  ашық жерлер ауданы:

S0 = 508,4 м2;

  •  Цехтың бұрыш жарығында:

, (6. 7)

Мұнда So ашық жерлер ауданы, Sо = 508,4 м2;

Sn – бөлмедегі еденнің ауданы, Sn = 1440 м2;

Ln – ережеленген мағынасы;

K3 – қор коэффициенті, K3 = 1,5

о – ашықтық мінездемесі, о = 6,5

Kзд – ғимараттың терезе жағын алғандағы коэффициенті, Kзд = 1,2;

rо – жарық түсуінің коэффициенті:

rо = r1  r2  r3  r4  r5, (6. 8)

мұнда r1 – жарық түсу жабдығының коэффициенті (күнқорғаныш әйнегі), r1 = 0,65

r2 – жарық жоқты есепке алғандағы  коэффициенті, (екі қабатты мұқаба түрі, екі қабаттылы ашылатын терезе  ), r2 = 0,6;

r3 – белгіленген ережеге сәйкес жарық жоқты есепке алғандағы  коэффициент, r3 = 0,9;

r4 – күн қорғаныш құрылғыдағы жарық жоқты есепке алғандағы  коэффициент, r4 = 0,8;

r5 – қолшаммен орнатылған қорғаныш тордағы жарықтың жоқтығын есепке алғандағы  коэффициент, r5 = 0,9

rо = 0,65  0,6  0,9  0,8  0,9 = 0,25

Цехта табиғи жарықтың жеткіліксіз болуына байланысты жасанды жарық қажет.

Бүйірдегі жарықты табиғи жарықпен тексергендея (К, l, С):

, (6. 9)

мұнда Еб геометриялық (К, l, С) аспаннан келетін жарықты есепке алғандағы бүйір жарығының есебі,  Еб = 1,5;

g – бұлтты аспан кезіндегі біркелкі емес жарықтың коэффициенті, g = 1;

R – ғимараттың қарама-қарсы жарығының коэффициенті, (кірпіш немесе бетон), R = 0,22;

1 – ғимарат және бөлме беті жарығы шағылысының бүйір жарығы жоғарлығын есепке алғандағы коэффициенті, 1 = 1,25

,

(6. 10)

ЕН  ЕФ

Цех төбесіндегі 7 қатардағы 4 данадан ДРЛ – 1000 шамы типіндегі шырағданның орналастыру жоспары ( 7.1сурет)

7.1 сурет. Шырағданды орналастыру 

7.3 Электромагниттік жолдың жоғары деңгейдегі қысым қауіптері

Электрлік және магниттік жолды мінездейтін қысым адам организміне зиянды. Бұл проблеманын болу негізі адам денсаулығы қауіпсіздігімен байланысты: жұмыста дербес компьютерді, яғни автоматтандырылған ақпараттық жүйені қолданумен, әсіресе дисплей (монитор), электронды-сәулелік түтікті монитор. Бұл зиянды сәулелер бағдарламашы денсаулығына қауіпті.

ДЭЕМ мынадай сәулеленудің негізі болып табылады:

  •  рентген;
  •  ультрафиолет 200-400 нм;
  •  айқын 400-700 нм,
  •  жақын инфрақызыл 700-1050 нм;
  •  радиожиілік З кГц-ЗО МГц;
  •  электростатикалық жол;

Ультрафиолет сәулелері аз мөлшерде пайдалы болғанымен, көп мөлшерде, бұл тері ауруына, бас, көз ауруына әкеліп соғады., Инфрақызыл сәулелер адам денесінің қыздырып(көз жанарларын), дене температурасын жоғарлатады. Электростатикалық жолдар қысымының деңгейі 20 кВ/м аспау керек. Электростатикалық әлеует беті 500В жоғары болмауы қажет. Жоғары деңгейдегі қысым кезінде компьютерде жұмыс істеуді қысқартып жарты сағат жұмыс арасы сайын он бес минуттық үзіліс жасап, қорғаныш экранын қолдану керек. Қорғаныш экраны кішкентай тор мен әйнектен жасалып, электростатикалық зарядты өзіне тартады. Зарядтың түсіру  үшін монитордың экранын жерге қосады.

Электромагниттік жолдың қысым деңгейінен біршама қауіпті мәселелер туындауы мүмкін. СанПиН 2.2.2. 542-96 талабынан асатын экраннан және монитордан қысым деңгейі 140В/мэлектр қаупі 5-10   см арақашықтықта болуы мүмкін. ЭМП Межелі мінездеменің ықтимал мағыналары мына кестеде көрсетілген.

Кесте

         ЭМП межелі мінездеменің ықтимал мағыналары

                       Параметр атауларыЫқтимал мағыналарЭлектрден 50 см арақашықтықтағы Видеомонитор бетінің электромагниттік жолы қысымы10 В/мМагниттен 50 см арақашықтықтағы Видеомонитор бетінің электромагниттік жолы қысымы0,3 А/мЭлектростатикалық жол қысымы аспау керек:- ересек пайдаланушыларға20 кВ/мВДТ айналасы электрден  50 см электромагниттік қысым аспау қажет:- диапазон жиілігі 5 Гц - 2 кГц;/м-диапазон жиілігі 2 - 400 кГц2,5 В/мМагниттік тасқынның нығыздығы астам болмау керек:- диапазон жиілігі 5 Гц – 2 кГц;250нТл- диапазон жиілігі 2 – 400 кГц25 нТлэлектростатикалық әлует беті аспау қажет500 В

Барлық қауіпті техниканың енгізуін ескертуі үшін барлық дисплейлер қауіпсіздіктің талаптарына сәйкес сынақтардан өту керек (мысалы халықаралық стандарты MRP 2, TCO 99).

Инженердің жұмысы еңбек қызметі түрінен  В-тобына- шығармашылық жұмыс, ал ауырлығы жағынан  II ауыр санатына жататындықтан (СанПиН 2.2.2.542-96), біз оның компьютердегі жұмысын қысқартып, 8 сағаттық жұмыс ауысымында 50 минуттық үзіліс жасауын, және де қорғаныш экранын қолдануды ұсынамыз. Мысалы: қорғаныш экран “ERGON”  жаңа адам ағзасын электромагниитік жолдардан қорғайды. Ол үшін қорғаныш экран зарядын алып тастау үшін жерге қосу қажет.

7.4 Электрқауіпсіздік. Статикалық электр

Өндіріс бөлмелерінде болатын  электр токтар қауіпсіздігін 1 санатқа жатқызуға болады, яғни бөлме электртоктары қауіпсіз (құрғақ, шаң-тозаңсыз ауа температурасы орташа, ток құралдары аз көрсеткіште жерасты жасалған).

Инженер жұмыс орнында барлық құрылғылар металлдан жасалған, бірақ негізгі токқа қосылатын, жерасты қосылған сымдар элементтерімен жасалған стандартқа сай фирмадан шығарылған  құрылғылар  да бар. Сонымен құралдар пункті 1 санатқа сәйкес орындалды. (ПУЭ).

Бөлмедегі электрқауіпсіздік ПУЭ сәйкес талапқа сай қаматамасыз етілген.  Электр тогы, электромагниттік жолдар, электр шырақтары қаупі мен зияны адам өмірінде электрожарақат пен түрлі аурулармен білінеді.

Адам өміріне қауіпті Электр тогы, электромагниттік жолдар, электр шырақтары зияны мыналармен сипатталады: 

  •  Ток пен  қысымның жоғарлығы мен түрі
  •  Электр тогының жиілігі
  •  Адам денесі арқылы ток жолдары
  •  Адам ағзасындағы ток жолдары ұзақтығы

Бөлмедегі электрқауіпсіздігі техникалық әдістер мен қорғаныш құралдарымен, сонымен қатар ұйымдастырылған және техникалық шаралармен қамтамасыз етіледі.

Жұмыс орнында адамға ток тартудын негізі мәселелерін қарастырамыз:

  •  Металлды ток жүрмейтін бөлігін ұстағанда.
  •  Ережеге сай емес электр құрылғыларын қолданғанда.

Қызметкерлердің электрқауіпсіздігі ережелерінің болмауы.

Жұмыс барысы кезінде электрсәулелер мен УЭЛС құрылысы статикалық электрдің жиналуына себеп болады. Экраннан 5-10 см арақашықтағы электростатикалық жолдар қысымы 60-280 кВ/м құрайды, яғни 20 кВ/м нормасын 10 есе жоғарлатады . Қысымның аз болуы үшін ылғалдылықты,  нейтрализаторларды және стистатикалық жабынды жолдарын қолдану қажет.

Сонымен қатар корпус жүйесінде ақаулардың болуы ток тартуға әкеледі, бұл дегеніміз түрлі жарақаттар туғызуы мүмкін. Бұл үшін біз металл корпустарының желесін жер асты қосуды ұсынамыз.

Электрқауіпсіздік ГОСТ 12.1. 030. – 81 талабына сәйкес қамтамасызандырылады. Электртогының қауіпі және зияны электрожарақат және кәсіби аурулар түрімен білінеді.  

Зертханада электрқауіпсіздік техникалық әдістер мен қорғаныш тәсілдерімен, сонымен қата ұйымдастырылған техникалық шаралармен қамтамасыз етіледі.

Инженердің жұмыс барысындағы электртоғы әсерінен болатын мәселелерді қарастрамыз:

  1.  Кернеуліктің бұзылуынан болатын, ДЭЕМ жүйесінің ток жүргізілмеген бөліктерін ұстағанда,
  2.  Электрпештері, шәйнектер, жылытқыштар сияқты тыйым салынған электр құралдарын қолданғанда.

7.4.1 Электроқауіпсіздікті техникалық әдістермен және құралдармен   қамтамасыз ету.

Ток жүргізетін бөлік жерастына жіберілгеннен кейін, окжүргізетін бөлігі- қауіпсіз болып саналады. Сондықтан қай жағдайда болмасын токтың қысымынан, ток  ұрудан сақтану үшін ток сымдарын жерасты жасауды ұсынамын. Жерасты жасалған ток сымдары қауіпсіз және ток розеткалар арқылы келеді. Жерасты ток қарсылығы 4 Ом сәйкес, электр қосу қысымы 1000 В дейін,.

7.5 Еңбек шартының бағасы

Еңбек шарты мен тазалық критерийлернің бағасы еңбек шартының дифференциасымен, өндірістік ортамен, жұмыскерлердің денсаулығына зиян жағдайлармен, олардың функционалды ақаулармен анықталады. Төменде өндірістегі дәнекерлеушінің еңбек шаты бағасы көрсетілген.

7.1кесте Жұмыс орнындағы еңбек шартының жағдайы  (физикалық фактор)

№ п/пФактор кодыБірлік өлшемі атауыПДУ, ПД, нормативті мағынасыӨлшем күніФактор деңгейіАқаулар Шарт санатыФактордың орындалу пайызы14.62Температура, 0С21 – 2510.04.002201100%24.63ылғалдылық, %75 кем емес- // -6001100%34.64Ауа жлдамдығы, м/с0,2 кем емес- // -0,101100%44.67Табиғи жарықКЕО, %2- // -1,50,53.1100%54.68жарық, лк300- // -250503.1100%64.70Сәуле түсужоқ- // -бар-3.175%74.50Шу (эквивалентті шу деңгейі), дБА50- // -60103.175%84.57Электростатикалық жол, кВ/м500- // -6001003.175%94.58Электромагнитті жол, В/м5 – 2000 Гц25- // -3053.175%2 – 400 кГц2,5- // -30,53.175%

7.2кесте Жұмыс орнындағы еңбек шартының жағдайы  (психофизиологиялық  фактор)

№ п/пФактор кодыАтауы Жұмыс мазмұныЕңбек шарты санатыЕңбек ауырлығы15.05Жұмыс қалыбыОтыру қалыбы уақыты 50% дейін3.1Еңбек қысымы25.08Жұмыс мазмұныЭвристикалық қызмет –алгоритм жоқ кездегі қиын тапсырманы орындау 3.235.08Дыбысты қабылдауНоминалды мәннің дыбысты қабылдауы.параметрлер бағасының қорытындысы. 3.145.08Тапсырма қиындығының деңгейіТапсырма орындалуының  тексеру, бақылау, жүзеге асыру.3.155.08Орындалған жұмыс мінездемесіЖұмыстың кесте бойынша орындалуы мен түзетулер265.10Нысан түрлерінің өлшемі1 – 0,5 мм 50% уақыттан астам3.175.10Видеомонитор экранын бақылау4 сағаттан астам3.285.11Жіберілген қателіктерӨнімнің, жұмыстың функционалды сапасындағы жауапкершілікке әкеледі. Технологиялық үрдістің тоқтауына, адам өмірі қауіпсіздігіне, өнімнің зияндылығына әкеліп соғады. 3.295.14Жұмыс күні ұзақтылығы8 – 9 сағат2105.14Жұмыс ауысымыБірауысым (түнгі ауысымсыз)1

Жалпы еңбек қысымының бағасы:

1. фактор санатының саны 18

2. фактор санатының саны 22

3. фактор санатының саны 3.13

4. фактор санатының саны 3.23ы

Жалпы еңбек қысымының бағасы 3.1 тең.

7.3 кесте Жалпы еңбек шартының бағасы

 

Фактореңбек шарты санаты1 оптималды2 жіберіледі3 – зиянды4 қауіпті3.13.23.33.4Микроклимат*Жарықтық *Шу*Электростатикалық жол*Электромагниттік жол*Еңбек ауырлығы*Еңбек қысымы*

Сонымен, жалпы еңбек шартының бағасы 3.2 тең, яғни 2 деңгейдегі зиянды еңбек шарты. Бұл зиянды еңбек шарты аурудың өсуіне, еңбекке жарамсыздықпен,өндірістің зиянды факторларымен мінезделеді.

7.6 Өрт қауіпсіздік шаралары

ЭЛС өндірісіндегі өрттің немесе жарылыстың алдын алу мақсатында технологиялық үрдістің дәнекерлеу кезіндегироскоптың ережелерін қатаң түрде сақтау керек.

Жұмыс жасалып жатқан бөлмелерде.

Жұмыс кезінде бензоил  және  метилэтилкетон тотығынан  болатын жарылыстың алдын алу үшін мынаны  ескерген жөн:

  1.  Кептірілген бензоил тотығын сүртуге немесе дүрелеуге болмайды;
  2.  бензоил және метилэтилкетон тотығын ағаш немесе әйнек таяқшасымен араластырған жөн ;
  3.  бензоил және метилэтилкетон тотығын минералды қышқыл концентраттардын аулақ ұстаған дұрыс;
  4.  метилэтилкетон тотығын көп уақытқа жарық  түсетін әйнек ыдыста қалдыруға болмайды;
  5.  метилэтилкетон тотығын дүреге немесе қыздыруға болмайды. Өндірістің қоқыстарын, яғни керек емес тастандыларды жабық жәшікке салып, өрт қауіпсіздігі органдарымен келісілген өндірістен тыс жерлерде  жинау қажет.

← Предыдущая
Страница 1
Следующая →

Скачать

perevod (1).doc раушан.doc

perevod (1).doc раушан.doc
Размер: 2.3 Мб

Бесплатно Скачать

Пожаловаться на материал

 Электронды сәулелік балқытып біріктіру көмегімен қатты буазды гироскопты дайындау технологиясының өңделуінен бастап, орындалуына дейін нәтижені бағалау

У нас самая большая информационная база в рунете, поэтому Вы всегда можете найти походите запросы

Искать ещё по теме...

Похожие материалы:

Поэма «Мертвые души».

Поэма «Мертвые души» - произведение загадочное и удивительное. Использование жанров народного творчества русских писателей.

Смысловая роль знаков препинания. Структура предложения и пунктуация. Интонация и пунктуация.

Изучение действия ферментов желудочного сока на белки

Цель: изучить условия действия ферментов желудочного сока, действующих на белок, и выявить роль соляной кислоты в пищеварении.

Типы рыночных структур и их основные черты.

Кафедра Экономики. Контрольная работа Что такое рынок? На какие группы делятся субъекты рыночных отношений с позиций выполняемых ими функций? Что подразумевается под функцией рынка? Каковы основные принципы функционирования рыночной экономики? Что собой представляет структура рынка?

Договор на приобретение путевки(ок) физическим лицом

Сохранить?

Пропустить...

Введите код

Ok