Шөл зонасының топырақтары — Топырақ | iFREEstore

Шөл зонасының топырақтары

Шөлді зонаның топырақтары. Кең-байтақ ТМД ел-дерінін онтүстігінде түсетін ылғал мөлшері өте аз, сон-дыктан мүнда биологиялык тіршілік аз дамыған — шөлді зона кездеседі. Шелді зона ТМД елдерінің барлық жер көлемінің 8—10%-тейін алып жатыр, оның басым көпшілігі Казакстан мен Орта Азия республикаларының территорияларында, аздаған көлемдері Ресей мен Кавказ республика үлестеріне тиеді. Бұл зонада күннің сәулесі өте мол, вегетациялык уакыт ұзак, коректік минералдык заттар жеткілікті, ал жеткіліксізі тек ылгал ғана. Ауадан түсетін ылғал мөл-шері жылына 80—180 мм дей-ақ. Бұл өсімдіктердін, калыпты өсуіне жеткіліксіз. Мұнда шөлге бейімделген кей-бір сирек өсетін бұта, сор шөптер шығады, ал кейбір жерлері кылтанақ шыкпас таздың басындай тақыр. Шөлдің өсімдік жамылғысы негізінен сорлы-бұталы эфемерлі өсіидіктер. Эфемерлі өсімдіктер сексеуіл бұталары өскен құмды жерлерде таралған. Шөл топырақтарында, әсіресе тақыр жерлерде балдырлар көптеп кездеседі. Жартылай бұталы шөлді алқаптарда биомасса бар болғаны 43 ц/га құрайды. Топырақ түзуші жыныстар негізінен лесс тәрізді және ерте аллювиальды шөгінділер. Ерте аллювиальды шөгінділер әсіресе Тұран ойпатында кеңінен таралған.

Сұр-құба топырақ қабаттарының құрылысы төмендегідей:

А – гумусты қабат, сұр-құба түстес. Қалыңдығы 10-15 см.

В – тығыздалған, сұр-құба түсті қабат. Құрылымы призмалы. Қабат қалыңдығы 10-15 см.

С – үгілмелі лесс тәрізді саздақ. Гипс кристалдары көптеп кездеседі.

Топырағында карашірік өте аз—0,5—1,5%, сондык-тан оның түсі акшыл, бозгылт болып келеді. Суарып, тынайтқыштар енгізген кезде қанған егістіктер күн сәу-лесінің ыстырын, үсіксіз уакыттың ұзақтырын пайдаланып тамаша өнімдер береді. Міне, сондыктан бұл аймактарда екі ландшафт, шел мен жазира (оазис) алма-кезек кезектесіп отырады. Орта Азия, Қазакстан, Қавказдың оңтүстігі жазираларында ТМД-ның негізгі бағалы дакылдары — мақта, бау-бакша, жүзімдер, көкөністер, кант кызылшасы, темекі, күріш т. б. дакылдар егіліп, тамаша өнімдер береді. Бұл аймақтын көп жерлері жайылымды жерлер. Бұл аймақта тақыр мен кұм басып жатқан жерлер де жет-кілікті. Осы аймақтың да жерін пайдалану төменде Қа-зақстан мысалында толығырак сипатталады.

← Предыдущая
Страница 1
Следующая →

Файл

топрак шгару.docx

топрак шгару.docx
Размер: 240.8 Кб

.

Пожаловаться на материал

Топырақтану ғылымының дамуының негізгі кезендері. Топырақ құраушы факторлар Үгілу құбылысы. Топырақтың морфологиялық белгілері. Топырақтың органикалық бөлігі. Топырақ қара шіріндісі, оның құрамы. Қазақстан

У нас самая большая информационная база в рунете, поэтому Вы всегда можете найти походите запросы

Искать ещё по теме...

Эта тема принадлежит разделу:

Топырақ

Топырақтану ғылымының дамуының негізгі кезендері. Топырақ құраушы факторлар Үгілу құбылысы. Топырақтың морфологиялық белгілері. Топырақтың органикалық бөлігі. Топырақ қара шіріндісі, оның құрамы. Қазақстан

К данному материалу относятся разделы:

Топырақтану ғылымының дамуының негізгі кезендері

Топырақ құраушы факторлар

Үгілу құбылысы

Топырақтың морфологиялық белгілері

Топырақтың органикалық бөлігі

Топырақ қара шіріндісі, оның құрамы

Топырақ коллоидтары, оның құрамы

Топырақтың ұсақ дисперсті бөлігі және сіңіру қабілеті

Топырақ сулары мен топырақтың сулы қасиеттері

Топырақтың физикалық қасиеттері мен су-ауа режимі

Топырақтың жылулық режимі және оның экологиялық маңызы

Топырақ құнарлығы

Топырақ жамылғысына антропогендік факторлардың әсері

Топырақтың минерологиялық құрамы

Топырақтың макро және микроэлементтері

Топырақтың біріншілік минералдары

Топырақтың екіншілік минералдары

Арктикалық ландшафттар мен тундра зонасының топырақтары. Арктикалық топырақтардың таралуы, географиялық түзілу жағдайлары

Тайга-орман ландшафттарының топырақтары

Аралас орман топырақтары. ТМД мен шетелде таралуы

Сұр орман топырақтары. ТМД-да таралуы. Ауа райы жағдайы. Жіктелуі

Шалғынды және шалғынды-алуаншөптесінді далалар топырақтары

Құрғақ дала зонасының қара қоңыр топырақтары

Даланың гидроморфты топырақтары. Сор және сортаң топырақтар

Шөл зонасының топырақтары

Субтропикалық белдеу топырақтары

Ылғал субтропикалық ормандардың қызыл және сары топырақтары

Топырақтардың жер бетінде таралу заңдылықтары

Қазақстан топырақтары және олардың қалыптасуының экологиялық жағдайы

Қазақстан топырақ қорлары, оларды пайдалану және қорғау жолдары

Өсімдіктердің тіршілік жағдайлары және оларды реттеу тәсілдері

Арамшөптер және олармен күрес жолдары

Арамшөптердің жіктелуі

Ауыспалы егістік

Топырақты өңдеу жүйесі

Өсімдіктер қоректенуінің ғылыми негіздері

Өсімдіктердің қоректенуіне сыртқы орта факторларының әсері

Минералдыжәне микротыңайтқыштар

Дәнді астықты дақылдар

Дәнді бұршақты дақылдар

Негізгі тары тәріздес дақылдар

Тамыржемісті дақылдар

Майлы дақылдар

Талшықты дақылдар

Көкөніс дақылдардың жалпы сипаттамасы

Негізгі жеміс-жидек дақылдары

Техникалық дақылдар

Қой шаруашылығы

Шошқа шаруашылығы

Құс шаруашылығы

Жылқы шаруашылығы

Қоян шаруашылығы

Терісі бағалы аңдарды ұстау

Ауыл шаруашылық жануарларын азықтандыру

Өсімдіктерге қоректік элементтердің түсу теориялары

Тыңайтқыштарды пайдалану жүйелері

Жаздық және күздік дәнді дақылдар

Әлемнің топырақ қорлары

Өсімдіктерді химиялық қорғау

Бақша дақылдары

Топырақты далалық жағдайда зерттеу әдістері

Топырақтың бөлшектік құрамын М.М.Филатов әдісімен анықтау

Топырақ қабаттарын морфологиялық белгілеріне қарай сипаттау

Топырақтағы қарашірік мөлшерін И.В.Тюрин әдісі арқылы сандық анықтау

Топырақтың жұту қабілетін анықтау

Топырақтағы ылғал түрлерін анықтау

Топырақтың физикалық қасиеттерін анықтау

Топырақтағы бірқатар химиялық элементтерінің жеңіл және орташа еритін формаларын сапалық анықтау

Топырақтың сулы сығындысын химиялық талдау

Тұқымның сапасын анықтау

Сулы және тұзды сығындының рН мөлшерін анықтау

Тұқымның ылғалдылығын анықтау

Жалпы сілтілік пен қышқылдылықты анықтау

Хлор ионды және сульфат ионды анықтау

Топырақтың механикалық және физикалық жұту қабілетін анықтау

Топырақтың құрылымдық құрамын анықтау

Топырақтың сыбағалы салмағын анықтау

Топырақтың көлемдік салмағын анықтау

Топырақтың толық су сыйымдылығын анықтау

Негізгі көкөніс дақылдарға толық сипаттама беру

Негізгі жеміс-жидек түрлеріне толық сипаттама беру

Жалпы сілтілік пен қышқылдылықты анықтау

Хлор ионды және сульфат ионды анықтау

Топырақтың механикалық және физикалық жұту қабілетін анықтау

Топырақтың құрылымдық құрамын анықтау

Топырақтың сыбағалы салмағын анықтау

Топырақтың көлемдік салмағын анықтау

Топырақтың толық су сыйымдылығын анықтау

Топырақтың гигроскопиялық ылғалдылығын анықтау

Негізгі көкөніс дақылдарға толық сипаттама беру

Негізгі жеміс-жидек түрлеріне толық сипаттама беру