Топырақтың ұсақ дисперсті бөлігі және сіңіру қабілеті — Топырақ | iFREEstore

Топырақтың ұсақ дисперсті бөлігі және сіңіру қабілеті

Топырақ көпфазалы түзілім. Топырақтың сіңіру бөлшегінің құрылысы. Топырақтың ұсақ дисперсті бөлігі. Топырақтың сіңіру қабілеті. Механикалық, физикалық, физико-химиялық, химиялық, биологиялық сіңіру қабілеті. К.К.Гедройц еңбектері. Топырақ орта реакциясы. Топырақтың сіңіру сыйымдылығы. Топырақтың жұту қабілеті — бұл оның әр түрлі қатты, сұйық, газ тәрізді заттарды алмаса немесе алмаспай сіңіру немесе топырақтың коллоидты бөлшектерінің бетінде олардың концентрациясын жоғарылату қабілеті. Топырақтың жұту қасиеті деп онын өз ішіндегі кейбір ерітінділердің косылыстарын, майда үнтақталған минералды және органикалық косылыстарды, микроорганизмдер мен баска кейбір заттарды өзіне сіңіріп, ұстап қалу касиетін айтады. Топырақтың жұту қабілетін К.К. Гедройц, Г. Вигнер, Е.Н. Гапон, Б.П. Никольский, Н.П. Ремезов, Н.И. Горбунова сияқты ғалымдар зерттеумен айналысты. Соның ішінде К.К. Гедройц топырақтың жұту қабілетін толық сипаттады. Ол жұту қабілетінің бес түрін бөліп көрсетті:

1. механикалық 2. химиялық3. физикалық

4. биологиялық 5. физикалық—химиялық

Механикалық сіңіру касиеті — сумен немесе жел-мен бірге келген әр түрлі заттарды топырақ кеуектерінде ұстап қалуы. Былайша айтқанда, топырақ кеуектері арасында әр турлі заттар еленген ұннан қалған кебек сияқты ұсталып калады. Топырақтын физикалык сіңіруі дегеніміз — топырак бөлшектерінін беткі кабатының топырақтағы кейбір ерітінді молекулаларды сіңіру (абсорбция) қасиеті. Топырақтың физикалык-химиялық сініруі немесе алмаса сіңіруі деп топырақтың катты фазасындағы иондардың тең мөлшерде алмасуын айтады. Демек, бір иондар алмасу реакциялары аркылы екінші иондармен орын алмастырады. Топырақтың химиялық сініруі — топырақтың кейбір иондарды сіңіруі арқылы суға ерімейтін немесе өте аз еритін тұздарды түзу процесі. Топырақтың биологиялык сіңіруінде топырактың тірі бөлігі аркылы (микроорганизмдер мен тамырлар) әр түрлі заттарды сіңіреді. Бұлардың ішінде физикалык-химиялык немесе алмаса сініруіне академик К. К. Гедроиц баса назар аударғанды. Ғалым алмасу реакцияларына қатысы бар косылыстарды «топырактың сіңіру кешені» деп атаған. Топырактың сініру кешеніндегі катиондар әр уакытта өзіне тең мөлшердегі баска катиондарға алмаса алады. Топырактың сіңіру мүмкіндігі әр түрлі болып келеді. Топырақ неғұрлым карашірікке бай,механикалық құ-рамы ауырлау балшыкты болса, оның сіңіруі соғұрлым сапалы әрі мол болады, ал топырак қарашірікке кедей, кұрамы жецілдеу күм, кұмдақ болса, оның сініру мүмкіндігі де шамалы болады. Топырактын сініру касиетінің маңызы өте зор. Ол әр түрлі заттарды өзіне сіңіріп, әсіресе өсімдікке керекті заттарды үстап калу аркылы өз кұнарын арттыра түседі. Сіңірілген заттардың ішінде өсімдіктерге кажетті азот, фосфор, калий, кальцийлермен катар баска да микроэлементтер кездеседі. Сінірілген заттардың кұрамы-на байланысты топырақтың физикалык және химиялық қасиеттері де әр түрлі болады. Әдетте құрамында кальций катионы бар топырактардың қасиеттері жаксы, ал кұрамында натрий катионы мол топырактардың физикалык касиеттері өте нашар, сортаңданған немесе кебір топыракты болып келеді. Ал топырақ құрамында СО3, Cl , SO4 иондары мол болса, онда өсімдіктер уланып, ештеңе өспейді. Олар сорланған, тұзы мол топырақтарға жатады. Бүл топырактарды егістікке пайдалану үшін оның түзын шайып, мелиорациялау керек. Әр түрлі топырақ ортасынын реакциясында әр түрлі болып келеді. Бұған, негізінен, топыракка сіцірілген, алмасу реакциясы катысатын катиондар күрамы эсер етеді. Топырақтардың сіңірген кұрамына

карап, олардың реакциясын кышкыл, бейтарап, сілтіленген екенін ажыратады. Топырактыц кышкыл ортасы, топырактын сіңіру кешені сутегі катионымен толыктырылады. Бүл топырактар — еліміздіц (ТМД) терістік жарында, жа-уын-шашын мол болатын аймакта тараған күлгіп топырактар мен тундра топырактары. Бейтарап орта сіціру кешені, негізінен, кальций катионымен толыктырылған топырактарда болады. Мұн-дай топырактар ТМД елдерініц орталык аймактарында жаткан кара топыракты, қызғылт-кара қоңыр топыракты аймактарда тараған. Ал сілті реакциясы мен сіңіру кешені, негізінен, натрий катионымен

толыктырылған топырактарда кездеседі. Мүндай топырактар ТМД елдерінің оцтүстік аймақтарындары сортацданған, сор жерлерінде үшырасады. Топырақ ортасының реакциясы топырақ ерітіндісін бос күйінде кездесетін сутегі ион-дарының концентрациясы аркылы аныкталады, оның белгісі — РН. Әр түрлі топырак ерітінділеріндегі РН-нің мөлшері 3—10 сандарыныц аралығында, күшті кышкылды ортадан күшті сілтіленген ортага дейін болады. РН-нің көрсеткіші 3-тен 6,5-ға дейін болса, бұл кышқыл топырактар, 6,5— 7,5-на дейін болса, бұл бейтарап топырактар, ал РН-нің көрсеткіші одан жоғары болса, олар сілтіленген топырактар катарына жатады. Топырак ортасының реакциясы топырак касиеттеріне, ондағы өсетін өсімдіктер мен өмір сүретін микроор ганизмдерге, жалпы топырақ кұнарлылыгына әсер ететін негізгі бір фактордың бірі. Топырақ ортасынын реакциясы бейтарап түрде өсімдік жаксы өседі. Ал өте қышқыл немесе сілтілі ортада топырактар микрооргаиизмдер үшін де, өсімдік үшін де колайсыз. Сондыктан мүндай топырактарды егістікке тиімді пайдалану үшін колдан әктендіріп, гипстендіріп, топырақ ортасынын реакциясын бейтарап күйге келтіру қажет, бұл—топырак қүнарын арттырудын негізгі шарасы. Қазіргі кезде ТМД елдерінде ауыл шаруашылыры үшін игеріліп жатқаң кара топырақты емес, кен алкапты егістік алкабына айналдыру үшін олардың кышкыл ортасын төмендету қажет. Ол үшін бұл топырактарға әк, гипс қоскан жөн.

← Предыдущая
Страница 1
Следующая →

Файл

топрак шгару.docx

топрак шгару.docx
Размер: 240.8 Кб

.

Пожаловаться на материал

Топырақтану ғылымының дамуының негізгі кезендері. Топырақ құраушы факторлар Үгілу құбылысы. Топырақтың морфологиялық белгілері. Топырақтың органикалық бөлігі. Топырақ қара шіріндісі, оның құрамы. Қазақстан

У нас самая большая информационная база в рунете, поэтому Вы всегда можете найти походите запросы

Искать ещё по теме...

Эта тема принадлежит разделу:

Топырақ

Топырақтану ғылымының дамуының негізгі кезендері. Топырақ құраушы факторлар Үгілу құбылысы. Топырақтың морфологиялық белгілері. Топырақтың органикалық бөлігі. Топырақ қара шіріндісі, оның құрамы. Қазақстан

К данному материалу относятся разделы:

Топырақтану ғылымының дамуының негізгі кезендері

Топырақ құраушы факторлар

Үгілу құбылысы

Топырақтың морфологиялық белгілері

Топырақтың органикалық бөлігі

Топырақ қара шіріндісі, оның құрамы

Топырақ коллоидтары, оның құрамы

Топырақтың ұсақ дисперсті бөлігі және сіңіру қабілеті

Топырақ сулары мен топырақтың сулы қасиеттері

Топырақтың физикалық қасиеттері мен су-ауа режимі

Топырақтың жылулық режимі және оның экологиялық маңызы

Топырақ құнарлығы

Топырақ жамылғысына антропогендік факторлардың әсері

Топырақтың минерологиялық құрамы

Топырақтың макро және микроэлементтері

Топырақтың біріншілік минералдары

Топырақтың екіншілік минералдары

Арктикалық ландшафттар мен тундра зонасының топырақтары. Арктикалық топырақтардың таралуы, географиялық түзілу жағдайлары

Тайга-орман ландшафттарының топырақтары

Аралас орман топырақтары. ТМД мен шетелде таралуы

Сұр орман топырақтары. ТМД-да таралуы. Ауа райы жағдайы. Жіктелуі

Шалғынды және шалғынды-алуаншөптесінді далалар топырақтары

Құрғақ дала зонасының қара қоңыр топырақтары

Даланың гидроморфты топырақтары. Сор және сортаң топырақтар

Шөл зонасының топырақтары

Субтропикалық белдеу топырақтары

Ылғал субтропикалық ормандардың қызыл және сары топырақтары

Топырақтардың жер бетінде таралу заңдылықтары

Қазақстан топырақтары және олардың қалыптасуының экологиялық жағдайы

Қазақстан топырақ қорлары, оларды пайдалану және қорғау жолдары

Өсімдіктердің тіршілік жағдайлары және оларды реттеу тәсілдері

Арамшөптер және олармен күрес жолдары

Арамшөптердің жіктелуі

Ауыспалы егістік

Топырақты өңдеу жүйесі

Өсімдіктер қоректенуінің ғылыми негіздері

Өсімдіктердің қоректенуіне сыртқы орта факторларының әсері

Минералдыжәне микротыңайтқыштар

Дәнді астықты дақылдар

Дәнді бұршақты дақылдар

Негізгі тары тәріздес дақылдар

Тамыржемісті дақылдар

Майлы дақылдар

Талшықты дақылдар

Көкөніс дақылдардың жалпы сипаттамасы

Негізгі жеміс-жидек дақылдары

Техникалық дақылдар

Қой шаруашылығы

Шошқа шаруашылығы

Құс шаруашылығы

Жылқы шаруашылығы

Қоян шаруашылығы

Терісі бағалы аңдарды ұстау

Ауыл шаруашылық жануарларын азықтандыру

Өсімдіктерге қоректік элементтердің түсу теориялары

Тыңайтқыштарды пайдалану жүйелері

Жаздық және күздік дәнді дақылдар

Әлемнің топырақ қорлары

Өсімдіктерді химиялық қорғау

Бақша дақылдары

Топырақты далалық жағдайда зерттеу әдістері

Топырақтың бөлшектік құрамын М.М.Филатов әдісімен анықтау

Топырақ қабаттарын морфологиялық белгілеріне қарай сипаттау

Топырақтағы қарашірік мөлшерін И.В.Тюрин әдісі арқылы сандық анықтау

Топырақтың жұту қабілетін анықтау

Топырақтағы ылғал түрлерін анықтау

Топырақтың физикалық қасиеттерін анықтау

Топырақтағы бірқатар химиялық элементтерінің жеңіл және орташа еритін формаларын сапалық анықтау

Топырақтың сулы сығындысын химиялық талдау

Тұқымның сапасын анықтау

Сулы және тұзды сығындының рН мөлшерін анықтау

Тұқымның ылғалдылығын анықтау

Жалпы сілтілік пен қышқылдылықты анықтау

Хлор ионды және сульфат ионды анықтау

Топырақтың механикалық және физикалық жұту қабілетін анықтау

Топырақтың құрылымдық құрамын анықтау

Топырақтың сыбағалы салмағын анықтау

Топырақтың көлемдік салмағын анықтау

Топырақтың толық су сыйымдылығын анықтау

Негізгі көкөніс дақылдарға толық сипаттама беру

Негізгі жеміс-жидек түрлеріне толық сипаттама беру

Жалпы сілтілік пен қышқылдылықты анықтау

Хлор ионды және сульфат ионды анықтау

Топырақтың механикалық және физикалық жұту қабілетін анықтау

Топырақтың құрылымдық құрамын анықтау

Топырақтың сыбағалы салмағын анықтау

Топырақтың көлемдік салмағын анықтау

Топырақтың толық су сыйымдылығын анықтау

Топырақтың гигроскопиялық ылғалдылығын анықтау

Негізгі көкөніс дақылдарға толық сипаттама беру

Негізгі жеміс-жидек түрлеріне толық сипаттама беру

Похожие материалы:

Периоститы. Клинические признаки. Лечение

Периоститом называют воспаление надкостницы. Травматические периоститы возникают вследствие механических повреждений надкостницы — ударов, ушибов при переломах и трещинах костей и дисторзиях суставов.

Физическая культура

Физическая культура — сфера социальной деятельности, направленная на сохранение и укрепление здоровья, развитие психофизических способностей человека в процессе осознанной двигательной активности.

Инфекция. Инфекционные болезни

Экзамен, билеты с ответами. Понятие инфекция. Виды инфекций. Классификация инфекционных болезней. Понятие о клинических формах инфекционных болезней.

Компьютерное представление числовой информации

Элементы языка HTML.Создание HTML-документов. Представление положительных чисел в безнаковых целых типах.

Государственный междисциплинарный экзамен по специальности«Журналистика» Примерные вопросы

Особенности журналистского творчества как профессиональной деятельности.  Стадии создания журналистского произведения.  Выразительные средства как носитель информации и способ организации журналистского текста.